Rzeki świata    -    Rzeki24.info !


Rzeka - naturalny, powierzchniowy ciek wodny płynący w wyżłobionym przez erozję rzeczną korycie, okresowo zalewający dolinę rzeczną. W Polsce przyjmuje się, że rzekę stanowi ciek wodny o powierzchni dorzecza powyżej 100 km2. Rzeka może być stała, okresowa (prowadząca wodę okresowo, co jakiś czas) lub efemeryczna (prowadząca wodę rzadko i nieregularnie; zobacz: ued).
amazonka, nil, jangcy, missisipi, ob, parana, mackenzie, wolga
Początek rzeki może mieć formę źródła lub obszaru źródliskowego, choć nierzadko zdarza się, że rzeka powstaje z połączenia kilku mniejszych potoków lub wypływa z jeziora, lodowca lub bagna. Zasilana jest wodami z opadów atmosferycznych, a także przez wody podziemne. Rzeka stała uchodzi do innej rzeki, jeziora lub morza. Rzeki uchodzące do zbiornika wodnego nazywa się rzekami głównymi, pozostałe to ich dopływy. Rzeka główna wraz z dopływami tworzy system rzeczny. Bieg rzeki dzieli się zazwyczaj na trzy odcinki: górny, środkowy i dolny, które wyróżnia odmienny udział erozji i akumulacji. Ujście rzeki może mieć charakter lejkowaty (estuarium) bądź delty. Reżim rzeki (ustrój rzeki) określa przebieg zjawisk hydrologicznych na rzece: zmiany stanów wody (wezbrania, niżówki), zjawiska lodowe, itp. Badaniem rzek zajmuje się dział hydrologii - potamologia. Rzeki są bardzo ważne dla środowiska. Ich początek bierze się z topniejących lodów i śniegów położonych wysoko w górach. Woda cierpliwie i powoli drążąc skały tworzy najpierw malutkie strużki i strumyczki, które coraz niżej łączą się ze sobą zamieniając się w rwące potoki tworzące rzekę. Poprzez nieustanne rzeźbienie skorupy ziemskiej rzeki tworzą nasz krajobraz, nadając mu różne kształty i barwy. Rzeki tworzą się też w miejscach, gdzie wody gruntowe wydostają się na powierzchnię tworząc źródła. Strumienie wody źródlanej wzbogaconej opadami deszczu czy śniegu łączą się ze sobą i spływają do morza. Rzeki w terenie górzystym są bardzo porywiste, woda w nich jest czysta i zimna a na dnie spoczywają setki kamieni i głazów. Górskie rzeki wijąc się wśród stromych wąwozów i dolin przemieniają się niekiedy we wspaniałe wodospady tworząc przepiękny malowniczy krajobraz.


Strona główna » World » Svenska
  
Powierzchnię zlewni podzielić można na dwie zasadnicze części. Część górnego biegu rzeki o bardzo pofałdowanym terenie moreny czołowej dochodzącej do 250 m oraz części dolnego biegu z terenami bardziej płaskimi aż do ujścia czyli rozległej piaszczystej sandry. W części środkowej biegu rzeki występują głównie piaszczysto-gliniaste utwory moreny dennej oraz utwory sandrowe. Budowa geologiczna oraz rzeźba terenu ukształtowana została w epoce zlodowacenia bałtyckiego czyli plieistoceńskiego. Dorzecze Łupawy aż do m. Łupawa pokryte jest piaskami lodowcowymi i piaskami akumulacji wodno-lodowcowej. Środek zlewni zajmuje duży, zatorfiony obszar z kilkoma małymi jeziorami pozostałymi po zanikłym rozległym jeziorze. Od miasta Łupawa w budowie geologicznej przeważają gliny zwałowe. Pod względem geologicznym dorzecze Łupawy znajduje się w obrębie Synekliny Perłybałtyckiej (płn.zach.część) i Wyniesienia Łeby. W Syneklinie Perłybałtyckiej podłoże zbudowane jest głównie z granitów i granodiorytow. Serie osadowe okrywające podłoże są dwojakiego rodzaju. Starszą część pokrywy tworzą utwory starszego paleozoiku w postaci piaszczystych mułowców kambru, wapieni i węglanów osadów mułowcowo-ilastych ordowiku oraz ilastych węglanowo-marglistych, piaszczystych osadów syluru. Młodszą cześć pokrywy tworzą osady permsko-mezozoiczne. Wyniesienie Łeby posiada stosunkowo wysoko wydźwignięte podłoże krystaliczne, na którym zalegają serie starszego paleozoiku oraz zredukowane serie mezozoiku. Na w/w seriach znajduje się pokrywa struktura kenozoiczna. Serię trzeciorzędowe reprezentują osady morskie w postaci drobnoziarnistych piasków przewarstwionych wkładkami żwirów, mułów i iłów oraz lądowo-bagienne i jeziorne utwory w postaci piasków kwarcowych, mułków, iłów z przewarstwieniami węgla brunatnego. Serię czwartorzędową reprezentują utwory w postaci piasków, namułów i torfów wyścielających dna dolin rzecznych, mis jeziornych i zagłębień bezdopływowych. W zlewni rzeki Łupawy przeważają gleby bielicowe i stanowią ok.85% jej powierzchni. Dominują wśród nich gleby piaskowe wytworzone z piasków luźnych, słabo-gliniastych i gliniastych oraz gleby wytworzone z gliny zwałowej oraz piasków naglinowych. Współczesne (holoceńskie) doliny rzeczne zbudowane są z torfów i madów natomiast przybrzeżny pas ujściowy zbudowany jest z piasków wydmowych. Południowy obszar zlewni rzeki Łupawy znajduje się na zapleczu wzniesień czołowo morenowych. Ku północy zlewnia Łupawy przechodzi wyraźnym stopniem w Równinę Słupską. Główne pasmo moren czołowych osiąga stosunkowo duże rozmiary z kulminacją 115 m npm, którą stanowi Rowokół.


wizualizacje